Kalp Yetersizliği Nedir?

Sağlık 06/09/2019 Kalp

Kolay anlaşılması bakımından kalp yetersizliğini şu şekilde tanımlayabiliriz :

Kalp yetersizliği; kalp karıncıklarının kan ile doluşunda veya kalbin pompa gücünde yetersizlik sonucu gelişen, ilerleyici, ciddi belirtilere yol açan, kişinin hareketini ve yaşam kapasitesini kısıtlayan klinik bir durumdur. Hastalarda egzersiz sırasında veya ilerleyen dönemde dinlenme sırasında nefes darlığı ve halsizlik gibi kalp yetersizliği belirtilerinin görüldüğü , akciğerlerde sıvı birikmesi , ayak bileklerinde şişme gibi bulguların görüldüğü , kalbin normal görevini yapamadığı bir durum olarak da tanımlanabilir.

Avrupa topluluklarında en az 15 milyon kalp yetersizlikli hasta bulunmaktadır. Amerikan Kardiyoloji Birliği verilerine göre ABD' nde 5.2 milyon kalp yetersizliği hastası olduğu saptanmıştır. Dünya genelinde ise bu rakamın 23 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Kalp yetersizliği sıklığı % 2-3 arasında olup bu oran yaşla birlikte artar ; 70-80 yaş arasındaki nüfusta görülme sıklığı % 20 ' ye kadar yükselmektedir. Kalp yetersizliğinde ölüm riski birçok kanser hastalığından daha yüksektir. İleri evre kalp yetersizliğinde ; teşhis konulduktan sonra bir yıl içinde ölüm oranı % 40' dır.

Genç nüfusta kalp yetersizliği erkekler arasında daha yaygındır. Çünkü ; kalp yetersizliğinin en sı nedeni olan koroner kalp hastalığı erkeklerde daha erken yaşlarda görülmektedir. ABD’de her yıl 400 000 kişi kalp yetersizliği tanısı almakta, 200 000 kişi bu hastalıktan ölmektedir. Özellikle 65 yaşın üzerindeki nüfusta hastaneye yatış nedenlerinin başında " kalp yetersizliği " gelmektedir. Günümüzde toplumun gittikçe yaşlanması, koroner kalp hastalıklarına bağlı ölüm oranının azalması sonucu uzun yaşama şansının artması ileri yaşlarda görülen kalp yetersizliği oranlarını artırmaktadır.

Kalp yetersizliğinin nedenleri nelerdir ?

Kalp yetersizliği nedenleri arasında ilk 3 sırada koroner kalp hastalıkları , hipertansiyon ve romatizmal kalp hastalığı yer almaktadır.

Kalp yetersizliğinin başlıca nedenleri şu şekilde sayılabilir:

- Koroner arter hastalıkları

- Hipertansiyon (tansiyon yüksekliği )

- Aort yetersizliği

- Aort darlığı

- Mitral yetersizliği

- Dilate kardiyomiyopati

- Hipertrofik kardiyomiyopati

- Miyokarditler

- Hipotiroidi

- Alkol

- Bazı kanser ilaçları (adriyamisin)

- Pulmoner hipertansiyon

- Perikard hastalıkları

- Hipertiroidi

- Ağır ve uzun süren anemiler

Kalp Yetersizliğini Ağırlaştıran Nedenler:

Bazı durumlar , mevcut olan kalp yetersizliğini artırır. Tedavi altında rahat durumda olan, herhangi bir şikayeti olmayan hastaların dengesini bozan bu durumlar, şikayetlerin yeniden oluşmasına neden olur.

Kalp yetersizliğini ağırlaştıran nedenler şunlardır:

- hipertansiyon

- akciğer embolisi (akciğer damarlarının pıhtı ile tıkanması)

- ritim bozuklukları (özellikle yeni gelişen atriyal fibrillasyon , kalbin ileri derecede yavaş çalışması)

- yüksek ateş

- araya giren enfeksiyonlar ( özellikle akciğer enfeksiyonları )

- kansızlık (anemi)

- kalp hızının yüksek olması (taşikardi)

- gebelik

- fiziksel ve ruhsal sıkıntı, stres

- aşırı miktarda tuz tüketilmesi ve sıvı alınması

- Kalbin kasılma gücünü azaltan ilaç kullanılması

- koroner arter hastalığı ( kalp krizi v.b.)

- alkol kullanımı

- zehirli guatr ( = tiroid bezinin çok çalışması, hipertiroidi )

- tiroid bezinin az çalışması ( hipotiroidi)

- kalp yetersizliği tedavisinin ihmal edilmesi

- aşırı hareket, aşır egzersiz yapılması

- romatizmal ilaçların kullanılması

Kalp yetersizliğinin belirtileri nelerdir ?

Kalp yetersizliğinin en önemli belirtileri; nefes darlığı, yorgunluk ve sıvı birikimidir. Nefes darlığı ve yorgunluğa bağlı olarak egzersiz kapasitesinde kısıtlanma, sıvı birikimine bağlı olarak akciğerlerde göllenme ve bacaklarda şişme ortaya çıkar. Hareket kabiliyeti azalır, yaşam kalitesi düşer. İleri dönemde hasta, en ufak hareketleri bile yapamaz hale gelir.

Kalp yetersizliğinin başlıca belirtileri aşağıdadır :

- nefes darlığı : hareket halinde, istirahatta veya uyurken ( özellikle gece) oluşan nefes darlığı

- egzersiz kapasitesinde azalma, egzersiz sonrasında geç ve güç kendine gelme

- halsizlik

- çabuk yorulma

-ayak bilekleri etrafında veya bacaklarda şişkinlik

- öksürük

- kanlı balgam

- hışıltılı solunum

- kilo artışı (günde 2 kg ya da haftada 5 kg' dan fazla kilo alınması)

- iştahsızlık

- bulantı

- karaciğer bölgesinde ağrı

- bilinç bulanıklığı

- bayılma

- moral bozukluğu, depresyon

Kalp yetersizliği tanısı nasıl konulur ?

    Avrupa Kardiyoloji Birliği tarafından " kronik kalp yetersizliği tanısı " için 3 kriter belirlenmiştir:
  • 1 . Kalp yetersizliği belirtilerinin varlığı
  • 2 . Kalbin kan pompalama görevinde azalma olduğunu gösteren kanıtların varlığı
  • 3 . Kalp yetersizliği tedavisi ile belirtilerin düzelmesi

Kalp yetersizliği olan hastalarda ekokardiyografik inceleme tanı, tedavi ve prognozu belirlemede çok önemli bir yeri vardır.

Kalp yetersizliği tedavisi nasıl yapılır ?

Öncelikle kalp yetersizliğinin derecesi ve altta yatan yani kalp yetersizliğine neden olan durumlar saptanarak, mümkünse giderilmelidir.

Kalp yetersizliğinde başlıca amaç:

- hastalığın nedenini saptamak, ilerleyişini yavaşlatmak, mümkün olduğunca durumun düzeltilmesini sağlamak

- hastanın yaşam kalitesini iyileştirmek

- yaşam süresini uzatmak şeklinde özetlenebilir.

Yukarıdaki hedeflere ulaşmak için ; çeşitli ilaçlar kullanılmakta, kalbin kasılma gücünü artıran ve ani ölümleri önlemek amacıyla şoklama özelliğine sahip kalp pilleri takılmakta , kalbin kasılma gücünü artıran mekanik cihazlar kullanılmaktadır. Gerekli durumda kalp nakli yapılmaktadır. Kalp damarlarındaki tıkanmaları gidermek amacıyla koroner damarlara stent takılmakta, gerekirse by-pass yapılmaktadır. Kalp kapaklarındaki bozuklukların balon yoluyla açılması, kalp damarları operasyonu, kalp kapaklarının ameliyatsız tamiri veya damar yoluyla girilerek kapakların tamir edilmesi veya stent şeklinde kapak takılması gibi tedavi metotları kullanılmaktadır. Çarpıntı nöbetlerini gidermek amacıyla iletim sistemine ablasyon denilen ameliyatsız işlemler yapılmaktadır.

Kalp yetersizliğinde önemli olan hususlardan biri de, kalp yetersizliğini artıran durumların saptanarak tedavi edilmesidir. Örneğin; yüksek tansiyonun normale getirilmesi, kansızlığın düzeltilmesi, enfeksiyonun ve zehirli guatrın tedavi edilmesi gibi.

Kalp yetersizliği olan hastalar nelere dikkat etmelidir ?

Kalp yetersizliği nadiren tamamen düzelmekte, genellikle ömür boyu devam etmektedir; kötüleşme-iyileşme dönemleri birbirini izlemektedir. Tedavi ömür boyu sürdüğünden hastaların psikolojik durumları bozulmakta, sıklıkla depresyona girmektedirler. Kalp yetersizliği olan hastaların özel hayatlarında, aile ve arkadaş ilişkilerinde, iş hayatında, diğer sosyal ilişkilerinde belirgin düzeyde bozulma olduğu saptanmıştır.

Kalp yetersizliği olan hastalar özellikle aşağıdaki hususlara dikkat etmelidirler :

- İstirahat ve egzersiz dengesi sağlanmalıdır : İstirahat kalbin pompaladığı kanın azalmasına neden olur. Kalp yetersizliğinin ağırlaştığı dönemler ve ileri kalp yetersizliği hali dışında yatak istirahatı önerilmemektedir. Doktorun önerdiği şekilde düzenli fiziksel aktivite (günde yarım saat süreli egzersiz ) kan basıncınızı düşürürken kilo verilmesine de yardımcı olur . Kalp yetersizliği hastalarına uygulanan egzersiz programları egzersiz kapasitesini artırmakta, yaşam kalitesini düzeltmektedir.

- Sağlıklı beslenme : Taze balık, tavuk, yağsız dana eti, kuru baklagiller, yemeye özen gösterilmeli, konserve ve hazır gıdalar yerine tazeleri tercih edilmelidir. Az yağlı ve az tuzlu, liften zengin dengeli ve sağlıklı beslenilmeli, tekli (zeytinyağı) ve çoklu (fındık, ayçiçeği, soya yağı, uskumru ve sardalya balığı ) doymamış yağlar tüketilmelidir.

- Tuz kullanımı : Günlük tuz kullanımı 2 gram' dan az olmalıdır. Tuzu azaltmak için, masadan tuzu kaldırmak, yiyecekleri tatlandırmak için baharat kullanmak önerilir. Aşağıdaki yiyecekler yüksek oranda tuz içermektedirler : Kabartma tozu ve yemek sodası (1 çay kaşığı kabartma tozu 250 mg sodyum içerir) Kola, maden suyu ve sodası, tuzlu kuruyemiş ve yiyecekler (fındık, fıstık, mısır gevreği, tuzlu bisküvi, cips) Salam, sosis, sucuk, pastırma Hazır gıdalar, hazır çorbalar Salamura ve turşular

- Sigara ve diğer tütün ürünleri mutlaka terk edilmelidir. Sigara dumanını içime çekmiyorum, filtre kullanıyorum, hafif (light) çeşidini içiyorum gibi düşünce ve söylemlerin hiçbir yararının olmadığı bilinmelidir.

- Bira dahil tüm alkollü içecekler terk edilmelidir.

- Günlük kilo takibi yapıp, kayıt tutmalıdır. 

- Kilo fazlalığı varsa giderilmeli, ideal kiloya inilmeli, diyetisyenle işbirliği yapılmalıdır.

- Hipertansiyon varsa , tansiyon mutlaka normal düzeylerde tutulmalı, bu yönde özenli davranılmalıdır. Tansiyon ilaçları düzenli alınmalıdır. Sistolik kan basıncı 130 mmHg, diastolik kan basıncı 80 mmHg’nin altında tutulmalıdır.

- Yaşamdaki stresin idare edilmesi için inlenmeye zaman ayrılmalı ve geceleri yeteri kadar uyumalıdır.

- Cinsel Yaşam: Önerilen diyet, ilaç tedavisi ve düzenli kontrollerle normal cinsel yaşamın sürdürülebilebilir. Ağır yemekten sonra, bedensel yorgunluk hissedildiğinde, gergin iken, aşırı sıcak ya da soğukta, alkollü iken cinsel ilişkide bulunulmamalıdır.

- Yolculuk: Uzun yolculuklarda tren tercih edilmeli, özel araçla yolculukta 2- 3 saatte bir mola verilmeli, uçak yolculuğu için mutlaka doktora danışılmalı, bilet alırken kalp hastası olunduğu söylenmeli, uçak içinde her saat başı küçük yürüyüşler yapılmalıdır.

- İlaçlar reçete edildiği dozlarda ve zamanında alınmalıdır. Günlük ilaç alımı için bir hap kutusu kullanılması yararlı olur.

- Sağlık kontrolleri aksatılmamalıdır.

Son Gönderiler